همشهری آنلاین -یکتافراهانی : سالهاست نظامهای آموزشی الگوی مشترکی را برای گروه بزرگی از دانشآموزان اجرا میکنند؛ یک کتاب، یک برنامه درسی، یک سرعت آموزش و در نهایت یک آزمون. اما هوش مصنوعی میتواند این مدل را تغییر دهد. این تحول میتواند آموزش سنتی و یکسان برای همه را به مدلی شخصیسازیشده و مبتنی بر همکاری انسان و ماشین تبدیل کند.
پایان آموزش یکسان برای همه
محمد عنبری، پژوهشگر و متخصص هوش مصنوعی، دبیر شورای عالی متخصصین هوش مصنوعی ایران و مدیرعامل یک شرکت دانشبنیان، میگوید: هوش مصنوعی با فناوریهای آموزشی قبلی یک تفاوت اساسی دارد؛ این فناوری میتواند بخشی از فرایندهای شناختی مرتبط با آموزش، ارزیابی، بازخورد، تولید محتوا و تصمیمگیری را شبیهسازی و تقویت کند.
به این ترتیب، مسیر یادگیری میتواند برای هر دانشآموز متفاوت باشد. سیستم هوشمند با بررسی عملکرد فرد، نقاط ضعف و قوت او را شناسایی میکند و محتوای بعدی، تمرینها و حتی میزان دشواری آموزش را تغییر میدهد.
بیشتر بخوانید :
- تاسیس مرکز هوش مصنوعی شهرداری تهران
- وقتی هوش مصنوعی وارد خانه سنتها میشود | چرا فرهنگ هر جامعه، آینده متفاوتی برای هوش مصنوعی میسازد؟
آیا هر دانشآموز یک معلم خصوصی هوش مصنوعی خواهد داشت؟
تصور «یک معلم خصوصی برای هر دانشآموز» یکی از جذابترین کاربردهای هوش مصنوعی در آموزش است. البته ی چتبات معمولی با معلم هوشمند تفاوت دارد. چتبات ممکن است فقط به سؤال دانشآموز پاسخ دهد، اما یک AI Tutor باید بتواند وضعیت یادگیری او را تشخیص دهد، اشتباهاتش را تحلیل کند و براساس آن، سؤال یا تمرین بعدی را طراحی کند.
این رویکرد در ابزارهایی مانند Khanmigo متعلق به Khan Academy دنبال شده است؛ ابزاری که بهعنوان معلم خصوصی هوش مصنوعی برای دانشآموزان و دستیار آموزشی برای معلمان طراحی شده و تلاش میکند به جای ارائه مستقیم پاسخ، دانشآموز را به سمت پیدا کردن پاسخ هدایت کند.
از تولید محتوا تا مهندسی هوشمند یادگیری
به گفته عنبری، هوش مصنوعی مولد میتواند یک محتوای آموزشی را به مجموعهای از درسها، مثالها، تمرینها، آزمونها و بازخوردهای متناسب با مخاطب تبدیل کند. بنابراین موضوع فقط تولید سریعتر محتوا نیست؛ مسئله مهمتر، تولید محتوای متناسب با وضعیت هر یادگیرنده است.
در چنین مدلی، سیستم باید بداند دانشآموز چه چیزهایی را بلد است، در کدام بخشها مشکل دارد و برای رسیدن به مرحله بعدی به چه آموزشی نیاز دارد.
انقلاب هوش مصنوعی در محیط کار
به گفته این کارشناس، یکی از مهمترین عرصههای تحول میتواند آموزش سازمانی باشد. در اینجا هوش مصنوعی به جای آنکه فقط تعداد دورههای برگزارشده را ثبت کند، میتواند مهارتهای موردنیاز هر فرد و فاصله او با مهارتهای مطلوب شغل را شناسایی کند.
در این مدل، برای هر کارمند یک پروفایل پویا از مهارتها شکل میگیرد و سیستم میتواند براساس تغییرات شغلی، عملکرد فرد و نیازهای سازمان، مسیر یادگیری جدید پیشنهاد دهد.
آموزش در دل کار اتفاق میافتد
دکتر عنبری می گوید : مرز میان «کار کردن» و «آموزش دیدن» نیز میتواند کمرنگ شود. یک دستیار هوش مصنوعی سازمانی، با دسترسی کنترلشده به اسناد و دانش معتبر سازمان، میتواند هنگام انجام یک وظیفه به کارمند کمک کند؛ از پیدا کردن یک دستورالعمل گرفته تا توضیح یک فرایند یا پیشنهاد منابع آموزشی.
تغییر روش امتحان گرفتن با هوش مصنوعی
ورود هوش مصنوعی مولد یک چالش جدی نیز ایجاد کرده است: اگر دانشآموز بتواند پاسخ یک سؤال را با هوش مصنوعی تولید کند، آیا پاسخ نهایی واقعاً نشاندهنده میزان یادگیری اوست؟
به همین دلیل، ارزیابی میتواند بیشتر به سمت بررسی فرایند یادگیری، نحوه استدلال، پروژههای واقعی، ارائه شفاهی و ارزیابی مستمر حرکت کند.
راهنمای یونسکو نیز بر استفاده انسانمحور، حفاظت از حریم خصوصی، اعتبارسنجی خروجیهای هوش مصنوعی و حفظ نقش نظارت انسانی در آموزش تأکید دارد.
از یادگیری سنتی به هوشمندی یادگیری
به اعتقاد عنبری، در نهایت ممکن است سامانههای مدیریت یادگیری سنتی یا LMS جای خود را به پلتفرمهایی بدهند که علاوه بر مدیریت دورهها، وضعیت یادگیری، مهارتها، عملکرد و نیازهای آموزشی افراد را تحلیل میکنند.
در چنین سامانهای، دادههای یادگیرنده، مدل مهارتی، دانش سازمانی، موتور هوش مصنوعی، ارزیابی و تحلیل عملکرد در یک معماری واحد قرار میگیرند.
نظر شما